Astronomi dhe matematikani britanik Edmond Halley nuk ishte, në fakt, i pari që kuptoi ciklin e kometës që sot mban emrin e tij. Kjo tregohet nga kërkimet e kryera, ndër të tjerë, nga profesori Simon Portegies Zwart. Ishte murgu Eilmer i Malmesbury-t që, që në shekullin XI, lidhi dy vëzhgime të së njëjtës kometë.
Ngjarjet përshkruhen nga kronisti i shekullit XII, William i Malmesbury-t, por deri më tani kjo ka kaluar pa u vënë re nga studiuesit. Portegies Zwart dhe Lewis tani argumentojnë se Eilmeri — ose Aethelmaer — ka qenë dëshmitar i të dy shfaqjeve të kometës.
Gjetjet e tyre janë botuar në librin “Dorestad and Everything After. Ports, townscapes & travellers in Europe, 800–1100.”
Halley identifikon periodicitetin e kometës
Halley zbuloi se kometa shumë e ndritshme periodike, e quajtur më vonë sipas tij, 1P/Halley, e vëzhguar në vitet 1531, 1607 dhe 1682, ishte në fakt e njëjta kometë, që kthehej afërsisht çdo 76 vjet.
Në vitin 1066, kometa u vëzhgua në Kinë për më shumë se dy muaj. Edhe pse ishte më e ndritshme më 22 prill 1066, Kometa e Halley-t nuk u pa në Bretanjë dhe Ishujt Britanikë deri më 24 prill të atij viti. Kometa është paraqitur në Tapicerinë e Bayeux, e cila ilustron ngjarjet e vitit 1066.
Shfaqjet e kometave si ogure në kronikat mesjetare
Kometa u shfaq gjatë mbretërimit të shkurtër të Mbretit Harold Godwinson, nga 6 janari deri më 14 tetor 1066. Kërkimet burimore të Portegies Zwart dhe Lewis tregojnë se një kometë u pa pesë herë në shekujt përreth kësaj date. Në traditën gojore, këto shfaqje lidhen me vdekjen e mbretërve, luftëra ose uri në Ishujt Britanikë.
Një kometë që nuk përmendet në kronika, e cila thuhet se i parapriu vdekjes së Kryepeshkopit Sigeric të Canterbury-t në vitin 995, mund të interpretohet si një ekuivalent historik i “lajmeve të rreme”, ose si një ekzagjerim i ngjarjeve, me gjasë i synuar për të frikësuar popullsinë britanike me zemërimin e Zotit për mëkatet e njerëzve.
Murgu Eilmer i Malmesbury-t duhet të ketë qenë tashmë në moshë të thyer kur pa Kometa e Halley-t për herë të dytë në vitin 1066. Ai e kuptoi se kishte parë të njëjtën kometë edhe më herët, në vitin 989. Edhe një herë, siç ishte zakon në atë kohë, mbreti u paralajmërua për fatkeqësi të afërta.
Thirrje për rivlerësim dhe kërkime të mëtejshme
Studiuesit argumentojnë se Kometa e Halley-t duhet të marrë një emër tjetër, pasi ishte vëzhguar tashmë dy herë shekuj më parë. Portegies Zwart thotë:
“Ky kërkim ishte shumë argëtues për t’u bërë, por e gjeta gjithashtu sfidues të punoja në një projekt kaq ndërdisiplinor së bashku me një historian. Megjithatë, ne planifikojmë të kryejmë kërkime të mëtejshme mbi këtë lloj komete periodike.”
