Hernia inguinale është një gjendje e karakterizuar nga ndryshimi fizik–mekanik i përmbajtjes së barkut, përmes një hapjeje të zgjeruar në kanalin inguinal. Kjo gjendje mund të jetë kongjenitale, e pranishme që nga lindja, ose e fituar gjatë jetës. Simptomat përfshijnë një fryrje të dhimbshme në zonën inguinale, e cila përkeqësohet gjatë kollitjes, përkuljes ose ngritjes së peshave. Hernia inguinale ka gjithashtu shumë simptoma të përbashkëta me hernien hiatale.
Thelbësore për t’u mbajtur mend rreth hernies inguinale dhe hernies hiatale:
Shkaqet e shfaqjes së hernies inguinale:
Nga pikëpamja anatomike, organet riprodhuese gjatë jetës intrauterine ndodhen në zgavrën e barkut dhe zbresin në skrotum pak para lindjes, duke formuar kanalin inguinal. Normalisht, komunikimi mes zgavrës së barkut dhe zonës inguinale mbyllet. Në mungesë të mbylljes, shfaqet hernia kongjenitale te fëmijët; ndërsa tek të rriturit, nëse kjo membranë çahet, shfaqet hernia inguinale e fituar.
Hernia hiatale me rrëshqitje (aksiale) – shkaktohet nga zhvendosja e bashkimit eso–gastrik. Është forma më e shpeshtë e hernies hiatale. Këtu, pjesa e sipërme e stomakut rrëshqet përmes hiatusit dhe futet në zgavrën e kraharorit. Kjo mund të shkaktojë refluks gastroezofagial pasi stomaku i sipërm dhe sfinkteri ezofagian inferior dalin nga pozicioni normal.
Hernia hiatale paraezofageale (me rrotullim) – është më e rrallë dhe ndodh kur një pjesë e stomakut rrëshqet në zgavrën e kraharorit, ndërsa sfinkteri ezofagian inferior mbetet në vendin e tij. Kjo formë mund të shkaktojë kompresim dhe strangulim të pjesës së herniuar të stomakut, gjendje serioze që kërkon ndërhyrje urgjente kirurgjikale. Ekziston edhe hernia hiatale e përzier, e cila përfshin tiparet e të dy formave.
Çfarë është hernia inguinale dhe pse shfaqet?
Hernia inguinale shfaqet kur një pjesë e zorrës depërton në kanalin inguinal për shkak të një çarje të muskujve në këtë zonë. Fryrja në bark mund të rritet kur personi ngrihet gabim apo ngre objekte të rënda, dhe mund të zvogëlohet kur shtrihet. Rrallë bëhet e dhimbshme, por në disa raste një pjesë e zorrës ngec në skrot (inkarcerim).
Shenjat dhe simptomat e hernies inguinale:
-
Migrim apo fryrje në zonën e kockës pubike, më e dukshme kur je në këmbë ose kur kollitesh;
-
Ndjesi djegieje ose dhimbjeje rreth fryrjes;
-
Dhimbje ose parehati në zonën inguinale, sidomos gjatë përkuljes, kollitjes ose ngritjes së peshave;
-
Dobësi ose presion në zonën inguinale.
Ngjashmëritë dhe dallimet simptomatike mes hernies inguinale dhe hiatale
Fillimisht hernia është reduktibile, pra futet dhe del lehtësisht. Më pas, krijohen aderenca që e bëjnë hernien të jo të reduktueshme (inkarceruar), dhe nëse nuk trajtohet, mund të ndodhë strangulimi i hernies, duke shkaktuar okluzion intestinal apo peritonit.
Kur zorrët bllokohen, furnizimi me gjak ndërpritet, duke çuar në nekrozë brenda disa orësh.
Si manifestohet hernia hiatale?
-
Dobësimi i diafragmës – lejon stomakun të rrëshqasë drejt kraharorit.
-
Rritja e presionit intra–abdominal – si në obezitet, shtatzëni, kapsllëk kronik, kollë të vazhdueshme.
-
Refluksi gastroezofagial – simptomë më e shpeshtë, me djegie retrosternale.
-
Regurgitimi acid – kthim i përmbajtjes së stomakut në gojë.
-
Dhimbje torakale, disfagi, indigjestion, fryrje, gulçim, kollë.
Kur duhet urgjencë mjekësore:
-
Dhimbje të forta në gjoks;
-
Vështirësi të rënda në frymëmarrje;
-
Të vjella të vazhdueshme;
-
Gjak në jashtëqitje ose të vjella;
-
Humbje të pashpjegueshme në peshë;
-
Ndryshim apo përkeqësim të simptomave.
Pse shfaqen hernia hiatale dhe inguinale?
-
Mosha – dobësim i muskujve;
-
Faktorë gjenetikë;
-
Trauma fizike, përfshirë goditjet në zonën e koksikut;
-
Faktorë rreziku – duhanpirja, alkooli, ngritja e peshave.
Komplikime të mundshme: stenozë ezofagiale, ezofagit, strangulim.
Kur mund të menaxhohet hernia inguinale tek të rriturit?
Menaxhimi përfshin:
Ndryshime të stilit të jetesës
-
Ngritja e pjesës së sipërme të shtratit;
-
Të mos shtriheni menjëherë pas ushqimit;
-
Mbajtja e një peshe të shëndetshme;
-
Shmangia e veshjeve të ngushta.
Ndryshime dietike
-
Vakte të vogla dhe të shpeshta;
-
Të hani ngadalë dhe të përtypni si duhet;
-
Shmangia e ushqimeve që shtojnë refluksin (yndyra, pikantet, çokollata, kafeja, alkooli).
Medikamente
-
Antacide;
-
Bllokues të receptorëve H2;
-
Inhibitorë të pompës protonike.
Në raste të rënda mund të nevojitet ndërhyrje kirurgjikale.
Si menaxhohet hernia inguinale tek fëmijët?
Është një proces kompleks që varet nga madhësia dhe simptomat.
Trajtimi konservativ
-
Për herni të vogla e asimptomatike: monitorim dhe parandalim të komplikimeve.
Trajtimi kirurgjikal
-
I nevojshëm për herni të mëdha ose simptomatike.
Teknika kirurgjikale:
-
Hernioplastika: mbyllja e defektit me rrjetë ose material tjetër.
-
Herniorafia: mbyllja me sutura dhe material mbulues.
-
Laparoskopia: riparim minimal invaziv me kamera dhe instrumente speciale.
