Berberina: Përfitimet për shëndetin, ndikimi në rënien në peshë dhe efektet anësore që duhet të njihni

Interesi për berberinën është rritur veçanërisht te personat që përballen me diabetin e tipit 2, rezistencën ndaj insulinës, kolesterolin e lartë dhe sindromën metabolike. Disa studime sugjerojnë se ajo mund të ketë efekte pozitive në këto fusha, por provat shkencore nuk janë të mjaftueshme për ta konsideruar një zëvendësues të trajtimeve mjekësore.

Përveç përfitimeve të mundshme, përdorimi i berberinës kërkon kujdes, pasi mund të ndërveprojë me medikamente të caktuara dhe të shkaktojë efekte anësore, kryesisht në sistemin tretës.

Çfarë është berberina dhe ku gjendet?

Berberina, e njohur gjithashtu si hidroklorur berberine, është një alkaloid natyral i grupit të izokinolinave. Ajo prodhohet nga disa bimë si pjesë e mekanizmave të tyre mbrojtës kundër insekteve, kërpudhave dhe baktereve.

Ky përbërës gjendet në pjesë të ndryshme të bimëve, përfshirë kërcellin, lëvoren, rrënjët dhe rizomat. Një prej karakteristikave të tij më të dallueshme është ngjyra e verdhë intensive, për shkak të së cilës është përdorur historikisht edhe si ngjyrues natyral.

Berberina gjendet veçanërisht te bimët e gjinisë Berberis. Ajo përbën gjithashtu një nga përbërësit kryesorë aktivë të dy bimëve të njohura në mjekësinë tradicionale: Coptidis Rhizoma dhe Phellodendri Chinensis Cortex.

Në mjekësinë tradicionale kineze, këto bimë janë përdorur prej shekujsh për trajtimin e diabetit. Berberina ka gjithashtu një histori të gjatë përdorimi në trajtimin tradicional të gastroenteritit bakterial, diarresë dhe problemeve të tjera të sistemit tretës.

Nga pikëpamja kimike, alkaloidet janë përbërje organike me origjinë bimore, të cilat përmbajnë kryesisht atome azoti me karakter bazik. Disa prej tyre mund të shkaktojnë ndryshime të rëndësishme fiziologjike në organizmin e njeriut, veçanërisht në funksionet metabolike dhe kardiovaskulare.

Cilat janë përfitimet e mundshme të berberinës?

Berberina po studiohet për potencialin e saj në menaxhimin e disa problemeve shëndetësore, veçanërisht diabetit të tipit 2 dhe sindromës metabolike.

Sindroma metabolike përfshin një grup faktorësh rreziku që mund të rrisin mundësinë e zhvillimit të sëmundjeve serioze, si diabeti, sëmundjet e zemrës dhe goditja në tru.

Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se rezultatet e studimeve nuk nënkuptojnë se berberina mund të parandalojë apo të shërojë këto sëmundje.

1. Mund të ndihmojë në kontrollin e diabetit të tipit 2

Një nga fushat ku berberina ka marrë më shumë vëmendje shkencore është ndikimi i saj në nivelin e glukozës në gjak.

Disa studime kanë evidentuar se ky përbërës mund të ndihmojë në uljen e glicemisë, duke krijuar mundësi për përdorimin e tij si mbështetje në menaxhimin e diabetit të tipit 2.

Përveç ndikimit në sheqerin në gjak, hulumtimet kanë treguar rezultate pozitive edhe në metabolizmin e glukozës dhe yndyrave, në proceset inflamatore dhe në rezistencën ndaj insulinës te personat me sindromë metabolike.

Një studim që ka tërhequr vëmendje krahasoi përdorimin e 500 miligramëve berberinë, dy deri në tri herë në ditë për një periudhë tre mujore, me metforminën, një medikament i përdorur gjerësisht në trajtimin e diabetit.

Sipas rezultateve të raportuara, berberina arriti të përmirësonte kontrollin e glicemisë dhe metabolizmin e yndyrave në mënyrë të krahasueshme me metforminën.

Megjithatë, ky rezultat nuk do të thotë se suplementi mund të zëvendësojë medikamentet e përshkruara nga mjeku.

2. Mund të ndihmojë në uljen e kolesterolit dhe tensionit të lartë

Një tjetër aspekt i studiuar është ndikimi i berberinës në shëndetin kardiovaskular.

Të dhënat nga disa kërkime sugjerojnë se ajo mund të kontribuojë në uljen e kolesterolit LDL, kolesterolit total dhe triglicerideve, si dhe në përmirësimin e vlerave të tensionit arterial.

Një studim i publikuar në revistën shkencore Metabolism raportoi ulje të kolesterolit në serum dhe të triglicerideve te pacientët me diabet të tipit 2 që përdorën berberinë.

Një nga mekanizmat e mundshëm të këtij ndikimi lidhet me frenimin e proteinës PCSK9, e cila luan rol në rregullimin e nivelit të kolesterolit. Kërkimet e lidhura me këtë mekanizëm janë trajtuar edhe nga studiues të Harvard Medical School.

Gjithashtu, studimet e kryera te kafshët kanë treguar se berberina mund të ndihmojë në uljen e përqendrimeve të larta të yndyrave në gjak, duke favorizuar largimin e kolesterolit nga mëlçia dhe duke kufizuar përthithjen e tij në zorrë.

3. Po studiohet për mbrojtjen e funksioneve njohëse

Potenciali i berberinës në mbrojtjen e trurit është një tjetër drejtim i kërkimeve shkencore.

Studiuesit kanë analizuar efektet e mundshme të këtij përbërësi në sëmundjet neurodegjenerative, përfshirë Alzheimerin, Parkinsonin dhe dëmtimet neurologjike që mund të shkaktohen nga traumat.

Disa rezultate paraprake sugjerojnë se berberina mund të ndikojë në mekanizmat që mbrojnë qelizat nervore dhe të kundërshtojë disa procese që lidhen me degjenerimin e tyre.

Studimet kanë identifikuar disa efekte të mundshme neuroprotektive, por nevojiten kërkime të tjera për të përcaktuar nëse këto rezultate mund të konfirmohen edhe te njerëzit.

Në studimet mbi kafshët është vërejtur gjithashtu një ndikim i mundshëm i berberinës në luftimin e simptomave të depresionit.

4. Mund të ketë rol në menaxhimin e SIBO-s

Berberina është studiuar edhe në lidhje me mbipopullimin bakterial të zorrës së hollë, një gjendje e njohur me shkurtesën SIBO.

Kjo problematikë karakterizohet nga prania e një sasie të tepërt bakteresh në zorrën e hollë.

Trajtimi tradicional i SIBO-s mbështetet kryesisht në antibiotikët që merren nga goja, por rezultatet e tyre nuk janë gjithmonë të njëjta.

Një studim i publikuar në revistën Global Advances in Health and Medicine analizoi mundësinë e trajtimit të kësaj gjendjeje me një preparat bimor, në krahasim me terapinë me antibiotikë.

Rezultatet treguan se trajtimi bimor, i cili përmbante edhe berberinë, arriti rezultate të krahasueshme me antibiotikët për sa i përket remisionit dhe u raportua si po aq i sigurt në kuadër të studimit.

Megjithatë, këto të dhëna nuk mjaftojnë për ta konsideruar berberinën një trajtim të pavarur dhe të provuar për SIBO-n.

5. Mund të mbështesë shëndetin e zemrës

Përfitimet e mundshme të berberinës për zemrën lidhen pjesërisht me ndikimin e saj në metabolizmin e glukozës dhe në kontrollin e peshës trupore.

Sheqeri i lartë në gjak dhe obeziteti janë faktorë që mund të rrisin rrezikun për sëmundje të arterieve koronare. Për këtë arsye, përmirësimi i këtyre parametrave mund të ketë rëndësi për shëndetin kardiovaskular.

Një mekanizëm tjetër i propozuar lidhet me stimulimin e çlirimit të oksidit nitrik, një molekulë sinjalizuese që ndihmon në relaksimin e arterieve.

Ky proces mund të favorizojë qarkullimin e gjakut, të kontribuojë në uljen e tensionit arterial dhe të ofrojë mbrojtje kundër arteriosklerozës.

6. Mund të ketë efekte pozitive në shëndetin e mushkërive

Disa kërkime kanë analizuar edhe ndikimin e berberinës në funksionin pulmonar.

Rezultatet paraprake sugjerojnë se vetitë e saj antiinflamatore mund të ndihmojnë në kufizimin e proceseve inflamatore që prekin mushkëritë.

Në veçanti, disa studime kanë raportuar se ky alkaloid mund të reduktojë inflamacionin akut pulmonar të shkaktuar nga ekspozimi ndaj tymit të cigareve.

Megjithatë, nevojiten studime të tjera për të përcaktuar shkallën e këtij ndikimi dhe rëndësinë e tij në trajtimin e sëmundjeve të mushkërive.

7. Mund të ndihmojë në mbrojtjen e mëlçisë

Marrëdhënia mes berberinës dhe shëndetit të mëlçisë është gjithashtu objekt i kërkimeve shkencore.

Të dhënat paraprake sugjerojnë se ajo mund të ndikojë pozitivisht në disa faktorë që lidhen me dëmtimin e mëlçisë, përfshirë nivelin e lartë të glukozës në gjak, rezistencën ndaj insulinës dhe përqendrimin e triglicerideve.

Këta tregues janë veçanërisht të rëndësishëm te personat me diabet ose me infeksione virale, si hepatiti.

Berberina po studiohet edhe për ndikimin e mundshëm te personat që vuajnë nga steatoza hepatike, e njohur ndryshe si mëlçia e yndyrshme.

Studimet e kryera te kafshët kanë treguar se ky përbërës mund të ketë efekte antihiperglicemike dhe antidislipidemike. Me fjalë të tjera, mund të ndihmojë në përmirësimin e metabolizmit të karbohidrateve dhe yndyrave, duke ndikuar në disa prej faktorëve që lidhen me grumbullimin e yndyrës në mëlçi.

Megjithatë, për të konfirmuar efektet mbrojtëse të berberinës ndaj sëmundjeve të mëlçisë, nevojiten studime të mëtejshme.

8. Po hetohet edhe për potencialin antikancerogjen

Një fushë tjetër që ka zgjuar interes te studiuesit është ndikimi i mundshëm i berberinës në metabolizmin e qelizave kancerogjene.

Kërkimet po përqendrohen te mënyra se si hidrokloruri i berberinës mund të ndikojë në rritjen dhe shumimin e këtyre qelizave.

Disa rezultate laboratorike sugjerojnë se berberina mund të pengojë zhvillimin e qelizave kancerogjene dhe të nxisë procesin e apoptozës, që njihet si vdekja e programuar e qelizave.

Një studim i zhvilluar në China Medical University raportoi se berberina nxiti apoptozën në qelizat kancerogjene njerëzore të gjuhës.

Studiuesit po shqyrtojnë gjithashtu mundësinë e përdorimit të këtij përbërësi në sisteme të bazuara në nanopartikula, të cilat mund të përdoren në zhvillimin e terapive kundër kancerit.

Këto rezultate janë ende pjesë e kërkimeve shkencore dhe nuk përbëjnë dëshmi se berberina mund të trajtojë apo shërojë kancerin.

Berberina dhe rënia në peshë: A ndihmon vërtet në dobësim?

Një nga arsyet kryesore pse berberina është bërë e njohur është lidhja e mundshme mes përdorimit të saj dhe reduktimit të peshës trupore.

Ky interes lidhet kryesisht me aftësinë e berberinës për të aktivizuar një enzimë të njohur si AMPK, ose kinaza e aktivizuar nga adenozinë monofosfati.

AMPK gjendet në qelizat e organizmit dhe konsiderohet një rregullator kryesor i proceseve metabolike. Ajo ndikon në mënyrën se si trupi përdor dhe prodhon energji.

Aktivizimi i kësaj enzime mund të stimulojë djegien e yndyrave në mitokondri, strukturat qelizore përgjegjëse për prodhimin e energjisë.

Për këtë arsye, studiuesit kanë analizuar mundësinë që berberina të ndihmojë në kufizimin e grumbullimit të yndyrave në organizëm dhe të ndikojë pozitivisht në disa tregues të sindromës metabolike.

Çfarë tregojnë studimet për berberinën dhe dobësimin?

Një studim i publikuar në revistën shkencore Phytomedicine shqyrtoi efektet e berberinës te të rriturit me obezitet.

Pjesëmarrësit morën nga 500 miligramë berberinë, tri herë në ditë, për një periudhë prej 12 javësh.

Për të vlerësuar efektivitetin dhe sigurinë e përdorimit, studiuesit monitoruan disa tregues, përfshirë:

• Ndryshimet në peshën trupore.
• Parametrat metabolikë.
• Nivelet e yndyrave dhe hormoneve në gjak.
• Shprehjen e faktorëve inflamatorë.
• Rezultatet e analizës së plotë të gjakut.
• Të dhënat e elektrokardiogramës.

Në përfundim, studimi e vlerësoi berberinën si një përbërës me ndikim të konsiderueshëm në reduktimin e lipideve në gjak dhe me efekt më të moderuar në uljen e peshës trupore.

Kjo do të thotë se, megjithëse berberina mund të ketë një rol në menaxhimin e peshës, rezultatet nuk mbështesin idenë se ajo është një zgjidhje e shpejtë apo e garantuar për dobësim.

Cila është doza e berberinës?

Berberina nuk duhet ngatërruar me piperinën, e cila është një ekstrakt që përftohet nga piperi i zi, apo me berberrubinën, një metabolit i saj.

Një karakteristikë e rëndësishme e berberinës është koha relativisht e shkurtër e gjysmëjetës në organizëm. Për këtë arsye, në studimet shkencore ajo zakonisht është administruar në disa doza të ndara gjatë ditës, në vend të një doze të vetme.

Në shumë prej studimeve të përmendura janë përdorur sasi ditore që variojnë nga 900 deri në 1.500 miligramë.

Një skemë e përdorur shpesh në kërkime është marrja e 500 miligramëve tri herë në ditë, duke arritur kështu një total prej 1.500 miligramësh në ditë.

Administrimi gjatë vaktit ose menjëherë pas tij është praktikuar në disa prej studimeve, duke marrë parasysh rritjen e nivelit të glukozës dhe lipideve në gjak pas konsumimit të ushqimit.

Megjithatë, këto janë doza të përdorura në studime dhe nuk duhet të interpretohen si rekomandim universal për çdo person. Sasia dhe kohëzgjatja e përdorimit duhet të përcaktohen në bazë të gjendjes shëndetësore dhe këshillës së profesionistit të shëndetit.

Berberina: Kundërindikacionet dhe rregullat që duhen respektuar

Pavarësisht origjinës natyrale, berberina nuk është një suplement pa rreziqe. Përdorimi i saj mund të ndikojë në mënyrën se si funksionojnë disa procese në organizëm dhe mund të ndërveprojë me medikamente të caktuara.

Personat që vuajnë nga sëmundje kronike ose që ndjekin një trajtim medikamentoz, përfshirë trajtimet me antibiotikë, duhet të konsultohen me mjekun përpara se të fillojnë përdorimin e saj.

Kujdes i veçantë kërkohet te personat që marrin medikamente për uljen e glicemisë.

Meqenëse berberina mund të ulë nivelin e sheqerit në gjak, kombinimi i saj me insulinën ose me medikamente të tjera antidiabetike mund të shkaktojë hipoglicemi, pra një rënie të rrezikshme të glicemisë.

Edhe personat që kanë tension të ulët arterial duhet të tregojnë kujdes, pasi berberina mund të kontribuojë në uljen e mëtejshme të presionit të gjakut.

Një tjetër paralajmërim i rëndësishëm lidhet me shtatzëninë dhe periudhën e ushqyerjes me gji. Berberina nuk rekomandohet për gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë foshnjat me gji.

A është e sigurt marrja e berberinës për një kohë të gjatë?

Përdorimi afatgjatë i berberinës është një çështje që kërkon vlerësim individual.

Nëse planifikoni ta përdorni këtë suplement për më shumë se 12 javë, këshillohet të konsultoheni me mjekun. Edhe pse në përgjithësi berberina është raportuar të ketë një profil të mirë sigurie në studimet e disponueshme, të dhënat për përdorimin e saj për periudha të gjata mbeten të kufizuara.

Efektet anësore më të shpeshta janë të lidhura me sistemin tretës dhe zakonisht përshkruhen si të lehta.

Ndër reagimet e raportuara përfshihen:

• Ngërçet abdominale.
• Diarreja.
• Fryrja dhe gazrat në zorrë.
• Kapsllëku.
• Dhimbjet e barkut.
• Të përzierat.

Për këtë arsye, është e rëndësishme që përdorimi i berberinës të shoqërohet me vëmendje ndaj çdo ndryshimi në gjendjen shëndetësore dhe me monitorim të glicemisë, veçanërisht te personat me diabet.

Pyetje dhe përgjigje për berberinën

1. Çfarë ndodh nëse merrni berberinë çdo ditë?

Përdorimi i përditshëm i berberinës mund të ndihmojë në rregullimin e glicemisë dhe përmirësimin e profilit lipidik, sipas rezultateve të disa studimeve klinike.

Megjithatë, efektet nuk janë të njëjta për të gjithë personat dhe provat shkencore për përfitimet afatgjata janë ende të kufizuara.

Reagimet më të shpeshta të padëshiruara përfshijnë të përzierat, diarrenë, kapsllëkun dhe dhimbjet abdominale.

Një tjetër element që duhet marrë parasysh është ndërveprimi me medikamentet. Kur berberina kombinohet me trajtime kundër diabetit, mund të rritet rreziku i hipoglicemisë.

Për këtë arsye, marrja e saj çdo ditë duhet të diskutohet paraprakisht me mjekun ose farmacistin.

2. Për sa kohë mund të përdoret berberina?

Nuk ekziston një kohëzgjatje e përcaktuar që të konsiderohet njëkohësisht e sigurt dhe efektive për të gjithë personat.

Në disa raste, përdorimi për dy deri në tre muaj, i ndjekur nga një periudhë pushimi, është përshkruar si një mënyrë administrimi. Megjithatë, të dhënat shkencore mbi sigurinë e përdorimit afatgjatë janë të kufizuara.

Kohëzgjatja duhet të përcaktohet në varësi të qëllimit të përdorimit, gjendjes shëndetësore dhe trajtimeve të tjera që mund të marrë personi.

Monitorimi periodik i nivelit të sheqerit në gjak dhe i efekteve anësore është veçanërisht i rëndësishëm për personat me sëmundje kronike.

Berberina nuk rekomandohet gjatë shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji, ndërsa përdorimi i saj për periudha të gjata nuk duhet të bëhet pa këshillën e mjekut.

Përfundim

Berberina është një përbërës natyral që po studiohet për ndikimin e mundshëm në metabolizmin e glukozës dhe yndyrave, kontrollin e kolesterolit, shëndetin kardiovaskular dhe menaxhimin e peshës trupore.

Disa studime kanë paraqitur rezultate premtuese, veçanërisht te personat me diabet të tipit 2 dhe sindromë metabolike. Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e përfitimeve të tjera të përmendura mbështetet në kërkime paraprake ose në studime të kryera te kafshët.

Prandaj, berberina duhet parë si një suplement që kërkon vlerësim shkencor dhe mjekësor, jo si zëvendësim i trajtimeve të miratuara. Para përdorimit, veçanërisht në rastin e personave që marrin medikamente për diabetin ose tensionin arterial, është e domosdoshme konsultimi me profesionistin e shëndetit.

Burimet:

• Cleveland Clinic – Health Essentials: https://health.clevelandclinic.org/berberine
• Boots – What is Berberine: https://www.boots.com/healthhub/vitamins-supplements/what-is-berberine
• Dr. Axe – Berberine: https://draxe.com/nutrition/berberine