Qeveria ka miratuar një vendim të ri strategjik për shpalljen pasuri kulturore e paluajtshme të “Qendrës historike” të fshatit Dhërmi, duke përcaktuar kufijtë e rinj të zonës mbrojtëse dhe duke miratuar planin e përditësuar për ruajtjen, mbrojtjen dhe administrimin e saj. Ky vendim, i propozuar nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit, synon të harmonizojë mbrojtjen e vlerave arkitektonike e historike të fshatit të vjetër me dinamikat e zhvillimit turistik në Bashkinë e Himarës.
Përmes kësaj ndërhyrjeje legjislative, ekzekutivi ka shfuqizuar vendimin e mëparshëm nr. 29, të datës 20 janar 2016, i cili rregullonte këtë zonë prej një dekade, duke e zëvendësuar atë me një kuadër më të detajuar teknik dhe hartografik.
Një nga risitë kryesore të këtij vendimi është integrimi i plotë i kufijve të pasurisë kulturore në strukturat moderne gjeodezike. Përcaktimi i zonës së mbrojtur nuk do të bëhet më mbi përshkrime të përgjithshme, por mbi koordinata matematike të sakta brenda Kornizës Referuese Gjeodezike Shqiptare (KRGJSH).
Për të garantuar transparencë përpara investitorëve, pronarëve të pasurive të paluajtshme dhe publikut, qeveria ka ndarë detyrat përkatëse midis agjencive kombëtare të të dhënave.
Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor (ASIG) ngarkohet për të publikuar menjëherë hartat e reja të “Qendrës historike” dhe zonës mbrojtëse në Gjeoportalin Kombëtar. Kjo u mundëson qytetarëve të verifikojnë online nëse pronat e tyre preken nga kufizimet kulturore.
Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK) ka detyrimin ligjor të regjistrojë këtë vendim në regjistrat e pasurive, duke vendosur shënimet përkatëse të kufizimit mbi pasuritë që ndodhen brenda këtij perimetri.
Zbatimi dhe mbikëqyrja institucionale
Plani i ri për ruajtjen dhe administrimin e Dhërmiut sjell një përgjegjësi të ndarë ndërmjet pushtetit qendror dhe atij vendor. Për zbatimin e plotë të rregullave të konservimit, të cilat prekin kryesisht lejet e ndërtimit, restaurimet e shtëpive të vjetra dhe ruajtjen e peizazhit tradicional, janë ngarkuar tre institucione kryesore:
Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit (si autoriteti primar rregullator i trashëgimisë).
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë (për kontrollin e zhvillimit urban dhe infrastrukturës mbështetëse).
Bashkia Himarë (si autoriteti vendor që monitoron territorin në nivel lokal).
Ky kuadër i ri rregullator pritet të frenojë ndërhyrjet e paautorizuara në arkitekturën karakteristike të fshatit të vjetër, duke vendosur standarde të rrepta teknike për çdo projekt rehabilitimi apo ndërtimi në zonën mbrojtëse përreth.
