Nesër, kontrolli republikan i Uashingtonit është në rrezik. Të 435 vendet në Dhomën e Përfaqësuesve, 35 nga 100 vendet në Senat dhe 36 poste guvernatori janë në garë.
Ka pasur një rritje të votimit të parakohshëm: 54 milionë amerikanë kanë shkuar tashmë në qendrat e votimit ose kanë votuar me postë, sipas NBC News, 7 milionë më shumë se në zgjedhjet e fundit të mesmandatit në vitin 2022. Entuziazmi duket të jetë më i fortë midis demokratëve: sipas të dhënave nga shtetet që mbledhin këtë informacion, 10.7 milionë demokratë kanë votuar deri më tani, 7.8 milionë republikanë.
Në një klimë politike gjithnjë e më të zymtë për Presidentin Donald Trump (i cili mesatarisht ka 38%) dhe partinë e tij, me rritjen e çmimeve të ushqimit dhe benzinës, luftën me Iranin dhe shqetësimet rreth korrupsionit qeveritar që ndikon në formësimin e votës, demokratët kanë një shans të fortë për të rimarrë si Dhomën e Përfaqësuesve ashtu edhe Senatin (88% dhe 63%, sipas VoteHub), megjithëse asgjë nuk është e sigurt dhe situata në Senat mbetet veçanërisht e pasigurt.
Që kur u kthye në Shtëpinë e Bardhë, Trump ka favorizuar urdhrat ekzekutivë mbi procesin normal legjislativ, duke zvogëluar në mënyrë efektive rolin e Kongresit . Megjithatë, kontrolli demokrat do të kufizonte shanset e tij për të arritur rezultate politike në dy vitet e tij të fundit në detyrë. Për më tepër, rezultati i zgjedhjeve do të shihet si një referendum mbi Trump, i cili u ka kërkuar vazhdimisht amerikanëve të votojnë sikur emri i tij të ishte në fletën e votimit dhe është përgjegjës për propozimin e disa kandidatëve që rrezikojnë të humbasin, përfshirë Ken Paxton për Senatin në Teksas.
Nëse republikanët i tejkalojnë pritjet, Trump mund të pretendojë se ka mobilizuar bazën konservatore, falë një fushate masive: 27 ngjarje në 19 shtete në 30 ditët e fundit, më shumë se çdo president tjetër i mandatit të mesëm. Kjo do të forconte ndikimin e tij mbi partinë, madje edhe në zgjedhjet paraprake të vitit 2028 dhe më tej. Megjithatë, nëse humbjet janë të rënda, më shumë republikanë mund të ndihen të inkurajuar të distancohen nga Trump, ndërsa partia vendos se si ta riorientojë veten për të ardhmen.
Shumica
Republikanët po përpiqen të ruajnë kontrollin e tyre të ngushtë të Dhomës së Përfaqësuesve, por demokratët janë aq të sigurt saqë kanë muaj që mburren se si synojnë ta përdorin shumicën e tyre për të ushtruar presion mbi administratën Trump. Demokratëve u duhen vetëm tre vende për të siguruar shumicën, por shpresojnë të fitojnë shumë më tepër. Ata kanë bërë përpjekje të forta në zonat e kontrolluara nga republikanët, duke përfshirë disa ku Trump fitoi me diferencë dyshifrore në vitin 2024. Megjithatë, me kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve (pa Senatin), nuk ka shumë gjëra që mund të arrijnë. Përtej miratimit të të ashtuquajturave “projektligje mesazhesh” (të cilat nuk kanë shanse të bëhen ligje), ata do të përqendrohen në hetimet ndaj Trump dhe anëtarëve të kabinetit të tij, pasurisë që ai grumbulloi gjatë mandatit të tij, riorganizimit të qeverisë federale dhe ndjekjes penale të armiqve politikë. Marzhi i shumicës në Dhomë do të ketë pasoja të vërteta. Mbajtja së bashku e një shumice të vogël është e vështirë. Një grup i vogël ligjvënësish të ekstremit të majtë tashmë kanë refuzuar të angazhohen për të mbështetur Udhëheqësin Hakeem Jeffries si kryetarin e ardhshëm të Dhomës së Përfaqësuesve, përveç nëse ai bën lëshime.
Partia Republikane në mbrojtje
Deri pak muaj më parë, republikanët konsideroheshin favoritët në Senat: ata kanë një shumicë prej 53 vendesh kundrejt 47. Demokratët duhet të marrin katër (në rast barazimi, vota e zëvendëspresidentit vendos) në shtetet me shumicë republikane. Por këtë vjeshtë, sondazhet filluan të tregonin një situatë të pafavorshme për republikanët . Përveç shteteve tradicionalisht të kontestuara si Maine, Karolina e Veriut dhe Ohajo, partia është në mbrojtje në Teksas, Alaska, Iowa dhe Kansas. Republikanët madje po derdhin shuma të mëdha parash në fortesa si Karolina e Jugut dhe Misisipi.
Në hartë, e vetmja mundësi për republikanët për të fituar një vend demokrat është Michigani, ku përçarja në koalicionin demokrat (me mbështetjen e ish-rivalit të tij në zgjedhjet paraprake, Abdul El-Sayed, nga republikanët) ka krijuar një ndërlikim të ri në një garë tashmë të ngushtë. Një rimarrje e Senatit nga demokratët do t’i shtynte ata të hetonin presidentin, familjen e tij dhe administratën e tij, dhe ndoshta të shkarkonin Trumpin (megjithëse dënimi kërkon një votë prej dy të tretash në Senat, të cilën ata nuk do ta kenë). Edhe më e rëndësishmja, një Senat me shumicë demokrate do ta bënte shumë më të vështirë për Trumpin të siguronte konfirmimin e të nominuarve të tij për pozicione kyçe, siç është një vend i lirë në Gjykatën Supreme.
Si do të reagojë Donald Trump?
Demokratët kanë ngritur alarmin për muaj të tërë se Trump mund të sfidojë përsëri legjitimitetin e zgjedhjeve nëse humbet. Në Alaska, ai tashmë i ka urdhëruar paraprakisht Departamentit të Drejtësisë të bllokojë certifikimin e rezultateve nëse senatori republikan në detyrë humbet me një diferencë më të vogël se numri i votave të marra nga një kundërshtar me një emër pothuajse identik (i rekrutuar nga demokratët). Megjithatë, një gjyqtar e rrëzoi çështjen dje, dhe senatori republikan tha se do t’i pranonte rezultatet edhe nëse humbet. Megjithatë, edhe një fitore dërrmuese e demokratëve nesër në mbrëmje mund të jetë e bllokuar në javë të tëra padish dhe sfidash ligjore.
