Çmimi i karburantit për avionë është rritur në mënyrë eksponenciale Industria evropiane e aviacionit përballet me rrezikun e një mungese “sistematike” të karburantit për avionë në javët e ardhshme, nëse bllokada në Ngushticën e Hormuzit vazhdon, dhe pasoja mund të jetë anulimi i qindra fluturimeve, paralajmërojnë ekspertët e cituar nga CNBC.
Claudio Galimberti, kryeekonomist në Rystad Energy, i tha CNBC se situata e linjave ajrore varet kryesisht nga sasia e naftës që do të vazhdojë të kalojë nëpër ngushticë. “Situata mund të bëhet sistemike në tre deri në katër javët e ardhshme, gjë që mund të çojë në ulje të rënda të fluturimeve në Evropë duke filluar që në maj dhe qershor”, tha ai, sipas News.ro. Trafiku përmes rrugës strategjike të transportit detar është ndalur pasi Irani mbylli ngushticën mes luftës së tij me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin, duke rritur çmimet e naftës.
Pasi bisedimet e paqes midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dështuan gjatë fundjavës, Uashingtoni filloi një bllokadë detare të anijeve që hynin dhe dilnin nga portet iraniane në Ngushticën e Hormuzit, në një përpjekje për të ndërprerë eksportet e naftës së Iranit dhe për të rritur presionin mbi Teheranin. Rico Luman, ekonomist i lartë në ING, paralajmëroi se kishte shenja të një mungese të mundshme në javët e ardhshme nëse furnizimet nuk rifillonin. “Ne tashmë po shohim anije që janë ndalur, që do të thotë se furnizimet nga Lindja e Mesme janë ndërprerë dhe duhet të gjenden burime alternative”, tha Luman.
ACI Europe, organizata që përfaqëson aeroportet në Bashkimin Evropian, paralajmëroi javën e kaluar se një mungesë mund të shfaqet vetëm brenda tre javësh, duke prishur sezonin e pikut të udhëtimit dhe duke shkaktuar “ndikime të rënda ekonomike”. Disa vende evropiane janë shumë të varura nga turizmi veror. Sipas ACI Europe, transporti ajror gjeneron rreth 851 miliardë euro në vit për ekonominë evropiane dhe mbështet rreth 14 milionë vende pune. Ekspertët theksojnë se problemi është global.
Azia, e cila varet shumë nga furnizimet nga Lindja e Mesme, tashmë ka filluar të ndiejë efektet. Vende të tilla si Vietnami dhe Tajlanda po përballen me kufizime në transportin ajror dhe këto probleme po përhapen në Evropë. Lufta midis Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit, e cila filloi më 28 shkurt, e ka shtyrë çmimin e naftës mbi 100 dollarë për fuçi dhe ka shkaktuar një tronditje energjetike, me linjat ajrore ndër më të goditurat. Çmimet e karburantit për avionë janë rritur ndjeshëm.
Çmimi i karburantit për avionë është rritur me 103% në një muaj të vetëm, sipas Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror (IATA). Në Shtetet e Bashkuara, çmimi i karburantit për avionë është pothuajse dyfishuar, nga 2.50 dollarë për galon më 27 shkurt në 4.88 dollarë për galon më 2 prill. Kontratat e ardhshme të naftës bruto të West Texas Intermediate për dorëzimin në maj u tregtuan me 92.13 dollarë për fuçi të martën në mëngjes, duke rënë me 7%, ndërsa nafta bruto Brent për dorëzimin në qershor u tregtua me 95.10 dollarë për fuçi, duke rënë me 4.29%. Sipas Rystad Energy, tregjet fillimisht prisnin një zgjidhje të shpejtë të krizës, por bllokada detare amerikane e vendosur gjatë fundjavës sugjeron se situata mund të zgjatet
. Ekspertët kujtojnë se përvoja nga konfliktet e mëparshme tregon se pas tetë ose nëntë javëve të para, gjasat që një luftë të zgjatet rriten ndjeshëm. Linjat ajrore tashmë kanë filluar të reagojnë ndaj krizës. Disa kanë anuluar fluturime dhe kanë ulur vlerësimet e fitimit. Disa kompani kanë njoftuar tashmë rritje të çmimeve të biletave. Transportuesi Aurigny me seli në Guernsey njoftoi ulje të kapacitetit në disa itinerare midis prillit dhe qershorit dhe futjen e një tarife të përkohshme prej 2 £ për biletë. Transportuesi skandinav SAS anuloi 1,000 fluturime në prill, dhe CEO i Ryanair, Michael O’Leary, tha se transportuesi mund të zvogëlojë kapacitetin dhe të anulojë disa fluturime në sezonin e verës nëse mungesa e karburantit vazhdon.
CEO i Wizz Air paralajmëroi në mars se fitimi neto i kompanisë për vitin 2026 mund të goditet me rreth 50 milionë euro. Drejtori komercial i Virgin Atlantic, Corneel Koster, i tha Financial Times se linja ajrore do të ketë vështirësi të nxjerrë fitim këtë vit, edhe pas futjes së mbishpagimeve të karburantit. “Pavarësisht se çfarë ndodh në Gjirin Persik nga tani e tutje, disa nga ndërprerjet në çmimet globale të energjisë do të mbeten”, tha Koster.
Lexoni më shumë në: https://www.digi24.ro/stiri/externe/sute-de-zboruri-ar-putea-fi-anulate-in-europa-in-urmatoarele-saptamani-avertizeaza-expertii-3727445
Informacion i publikuar në faqe
