Një studim i ri i udhëhequr nga studiues të Curtin University ka hedhur dritë mbi një nga enigmat më të mëdha të Stonehenge, duke zbuluar se si një gur masiv prej rreth gjashtë tonësh mund të jetë transportuar qindra kilometra përmes Britanisë së lashtë.
Bëhet fjalë për të ashtuquajturin “Altar Stone”, një nga gurët qendrorë të monumentit ikonë. Sipas kërkimeve më të fundit, ky bllok ranori ka origjinën në verilindje të Skocisë, rreth 700 kilometra larg nga Salisbury Plain, ku ndodhet Stonehenge sot.
Studimi forcon përfundimet e mëparshme që përjashtonin akullnajat si mekanizmin kryesor të transportit të gurit. Në vend të kësaj, provat sugjerojnë se komunitetet neolitike e lëvizën atë në mënyrë të qëllimshme, duke përballuar terrene të vështira dhe sfida të konsiderueshme logjistike.
Për të rindërtuar këtë udhëtim të jashtëzakonshëm, ekipi shkencor kombinoi analizat gjeologjike të grimcave minerale me modele kompjuterike të lëvizjes së shtresave të akullit gjatë Epokës së Akullnajave. Rezultatet tregojnë se akullnajat mund të kenë transportuar shkëmbinj deri në zonën e Dogger Bank në Detin e Veriut, por jo deri në jug të Anglisë.
Sipas bashkëautorëve të studimit, kjo do të thotë se pjesa më e madhe e rrugëtimit duhej të realizohej nga njerëzit. Transporti mund të ketë ndodhur në disa etapa, duke kombinuar tërheqjen në tokë me lëvizjen përgjatë lumenjve ose brigjeve detare aty ku ishte e mundur.
Dr. Anthony Clarke, një nga drejtuesit e studimit, thekson se ky zbulim tregon një nivel organizimi dhe bashkëpunimi shumë më të avancuar sesa mendohej më parë për shoqëritë neolitike.
“Transportimi i një guri kaq të madh në një distancë kaq të gjatë do të kërkonte planifikim të kujdesshëm, koordinim mes komuniteteve dhe njohuri të thella të peizazhit,” shpjegon ai. “Përveç kësaj, do të duhej një vendosmëri e jashtëzakonshme për të realizuar një ndërmarrje të tillë.”
Studiuesit besojnë se kombinimi i analizave gjeologjike me modelimet kompjuterike po ndihmon në zgjidhjen e pyetjeve që kanë intriguar historianët dhe arkeologët për dekada të tëra rreth ndërtimit të Stonehenge.
Hulumtimet do të vazhdojnë me synimin për të identifikuar me saktësi vendin e origjinës së Altar Stone në Skoci dhe për të rindërtuar më në detaje rrugët e mundshme që komunitetet parahistorike mund të kenë përdorur për transportimin e tij.
Ky zbulim jo vetëm që pasuron kuptimin tonë për Stonehenge, por gjithashtu ofron një dëshmi të jashtëzakonshme të aftësive organizative, teknike dhe sociale të njerëzve që jetuan më shumë se katër mijë vjet më parë.
